Verschil

obesitas en overgewicht

Nee, overgewicht en obesitas zijn niet hetzelfde. Het verschil zit in de Body Mass Index (BMI). We spreken van obesitas bij een BMI van 30 of meer. Obesitas brengt risico’s met zich mee op andere chronische ziekten, zoals diabetes, hart- en vaatziekten en sommige vormen van kanker. Obesitas gaat zelfs gepaard met een hoger risico op vroegtijdig overlijden. We spreken van overgewicht bij een BMI van 25 tot 30. Overgewicht of pre-obesitas is een voorstadium van obesitas en daarom belangrijk om serieus is nemen. 

Dat is moeilijk te zeggen omdat we niet alleen kijken naar het gewicht. Iemand van 1,95 m weegt bijvoorbeeld vaak meer dan iemand van 1,60 m. Daarom is de verhouding tussen gewicht en lichaamslengte de maatstaf waarmee obesitas wordt gedefinieerd, ook wel de Body Mass Index (BMI) genoemd. We berekenen de BMI met een formule:

BMI= gewicht in kilo’s / kwadraat van de lichaamslengte in meters (kg/m²)

Geen zin om zelf te rekenen? Met onze BMI-calculator kom je er met een paar klikken achter. Het resultaat laat ook direct zien welke mate van overgewicht je eventueel hebt. 

Een BMI‑calculator kan een eerste indicatie geven, maar zegt niet alles over  iemands gezondheid. Alleen een zorgverlener kan dit goed beoordelen.

Obesitas wordt door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) gedefinieerd als een op zichzelf staande chronische ziekte. Het risico op verschillende andere ziekten zoals hart- en vaatziekten, diabetes type 2 en diverse vormen van kanker en zelfs een kortere levensverwachting neemt toe. Hoe hoger het overgewicht, hoe groter het risico om een andere chronische ziekte te krijgen of zelfs daaraan te overlijden. De gevolgen van overgewicht kunnen divers zijn en zowel de fysieke als de psychische gezondheid beïnvloeden. In sommige gevallen heeft overgewicht invloed op de kwaliteit van leven, omdat het dan samengaat met beperkte beweeglijkheid, aanhoudende vermoeidheid en verschillende gewichtsgerelateerde ziekten.

Volgens de meest recente cijfers van het CBS uit 2024 heeft meer dan de helft van de volwassenen in Nederland overgewicht, waarvan 15,7% obesitas. Wereldwijd hebben ongeveer 1,9 miljard volwassenen overgewicht, waarvan 650 miljoen volwassenen obesitas of ernstig overgewicht hebben (2016). Sinds 1975 is obesitas wereldwijd verdrievoudigd en sterven er meer mensen aan de gevolgen van overgewicht dan aan ondergewicht.

Volgens de prognose van de World Obesity Atlas zal 38% van de volwassenen in Nederland in 2035 obesitas hebben.

Overgewicht komt vaker voor bij mannen (53%) dan bij vrouwen (48%). Hoewel het verschil klein is, ligt het percentage mannen met obesitas met 14,6% iets lager dan dat van vrouwen met 16,8%.

Wil je meer weten over overgewicht bij vrouwen of mannen? Bekijk dan de pagina  "verschil bij mannen en vrouwen”

Het is opmerkelijk dat zowel bij vrouwen als bij mannen de aanwezigheid van overgewicht toeneemt met de leeftijd om vervolgens bij ≥65 jaar weer wat af te nemen. Volgens het RIVM hebben volwassenen in de leeftijd van 50-64 jaar het vaakste overgewicht of obesitas in Nederland. Na ≥65 jaar neemt het aantal weer wat af. (Bron: Overgewicht | Volwassenen | Volksgezondheid en Zorg)      

Overgewicht heeft vaak meerdere oorzaken. Dat betekent dat veel verschillende factoren bijdragen aan overgewicht. Studies tonen aan dat de regulering van het lichaamsgewicht voor een groot deel door genen wordt bepaald. Hoewel leefstijl en andere omgevingsfactoren vaak een grote rol spelen, laten tweelingonderzoeken zien dat 40-70% van het lichaamsgewicht genetisch bepaald is.

Mensen met een genetische aanleg worden door deze aanleg niet direct automatisch te zwaar, maar vinden het wel moeilijker om op gewicht te blijven. 

Mensen met obesitas kunnen onder andere last hebben van ademhalingsproblemen en, vermoeidheid en kunnen moeite hebben met lichamelijke activiteiten. Ze kunnen ook gezondheidsproblemen hebben, zoals hartaandoeningen, diabetes, slaapapneu en bepaalde soorten kanker. Wil je meer weten over de gevolgen van obesitas? Bekijk dan de pagina "gevolgen obesitas"

Er zijn verschillende manieren om overgewicht te behandelen. Gezonde voeding en voldoende lichaamsbeweging vormen de basis. Eventueel aangevuld met afvalmedicatie of een operatie, zoals een maagverkleining. Zoek medische hulp die jou echt ondersteunt bij het afvallen. Ernstig overgewicht is een chronische ziekte, die net zoals andere chronische ziekten vraagt om de juiste behandeling. Voor het beste resultaat is het belangrijk om naar jouw hele situatie te kijken. Niet alleen naar je gewicht, maar ook naar je gezondheid, gedrag, leefstijl en gevoel.

Langdurig afvallen kan moeilijk zijn. Maar je hoeft het niet alleen te doen. Neem gerust een kijkje op onze website en kom meer te weten over de behandeling van overgewicht.