Gradaties
obesitas

Overgewicht en obesitas worden geclassificeerd op basis van de Body Mass Index (BMI). De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) definieert verschillende categorieën voor overgewicht en obesitas:

• Overgewicht: Een BMI tussen 25 en 29,9.
• Obesitas graad I: Een BMI tussen 30 en 34,9.
• Obesitas graad II: Een BMI tussen 35 en 39,9.
• Obesitas graad III: Een BMI van 40 of hoger. Dit is de meest ernstige vorm van obesitas en wordt ook wel zeer ernstige obesitas genoemd.

Wil je weten wat jouw BMI is? Gebruik dan onze BMI-calculator en kijk meteen in welke categorie jij valt.

Hoe hoger de BMI-waarde, hoe groter het risico op bijkomende aandoeningen als gevolg van overgewicht.

Overgewicht en obesitas kunnen het risico op gezondheidsproblemen vergroten. In het algemeen neemt dit risico toe naarmate de ernst van obesitas toeneemt.

Zelfs bij obesitas categorie I kan het risico op aandoeningen zoals insulineresistentie, diabetes type 2, hart- en vaatziekten en hoge bloeddruk al hoger zijn. Daarnaast zijn andere aandoeningen zoals aderverkalking (arteriosclerose), jicht en leververvetting mogelijk. Het is belangrijk dat je dit vroegtijdig met je arts bespreekt om de mogelijke gevolgen te bekijken die op jouw situatie van toepassing zijn.

In categorie II van obesitas is het risico op de eerdergenoemde aandoeningen verder verhoogd. Ook kunnen er extra symptomen en aandoeningen ontstaan als gevolg van de toegenomen fysieke belasting. Gewrichtspijn en een verminderde fysieke belastbaarheid zijn in veel gevallen symptomen van obesitas categorie II. Slaapapneu, brandend maagzuur en overmatig zweten zijn ook mogelijk. Daarnaast kunnen psychische klachten vaker voorkomen, zoals depressieve gevoelens, angst en een verminderd zelfbeeld. Ook kan obesitas categorie II het risico op onder andere borst-, darm- en prostaatkanker verhogen.

Kort overzicht van de (extra) symptomen en mogelijke gevolgen van obesitas categorie II:

Mogelijke symptomen:

• Gewrichtspijn
• Verminderde belastbaarheid
• Slaapapneu
• Maagzuur
• Overmatig zweten  

Mentale gevolgen:

• Depressie
• Spanning
• Laag zelfbeeld

Verhoogd risico op kanker:

• Borstkanker
• Darmkanker
• Prostaatkanker

Het derde stadium van obesitas, ook wel zeer ernstige obesitas genoemd, kan het risico op aandoeningen flink verhogen. Denk hierbij aan diabetes type 2, hartproblemen, beroerte en een verhoogd risico op kanker. Bijkomende symptomen kunnen een sterk verminderde fysieke belastbaarheid en overmatig zweten zijn. Gewrichtspijn, bijvoorbeeld in de knieën, en rugpijn behoren ook tot de mogelijke symptomen. Bijkomende psychische problemen versterken de fysieke gevolgen van zeer ernstige obesitas. Een sterk verminderd zelfvertrouwen, sociaal isolement en depressie kunnen verdere gevolgen zijn van dit stadium van obesitas.

Kort overzicht van de gevolgen en symptomen van obesitas categorie III

Verhoogd risico op:

• Diabetes type 2
• Hartproblemen
• Hartinfarct
• Verhoogd risico op kanker

Mogelijke symptomen zijn:

• Aanzienlijk verminderde veerkracht
• Neiging tot overmatig zweten
• Gewrichtspijn, bijvoorbeeld in de knieën
• Rugpijn

Psychische gezondheidsproblemen:

• Ernstig verminderd zelfvertrouwen
• Sociale onthouding
• Depressie

Hoe het vet zich in het lichaam heeft verdeeld speelt een belangrijke rol bij het beoordelen van de gezondheidsrisico's van overgewicht of obesitas. Men onderscheidt twee verschillende vetverdelingspatronen:

Centrale obesitas: ook wel abdominale of viscerale obesitas genoemd. Het is een aandoening waarbij het vet zich voornamelijk in de buikstreek ophoopt.

Perifere obesitas: ook wel gluteofemorale obesitas genoemd. Het is een aandoening waarbij vet zich voornamelijk in het heupgebied ophoopt.

De manier waarop vet verdeeld is, kan het risico op stofwisselingsziekten en hart- en vaatziekten beïnvloeden. Buikvet kan het risico op aandoeningen zoals coronaire hartziekten, beroertes en diabetes type 2 verhogen. Een buikomvang van meer dan 88 centimeter bij vrouwen en 102 centimeter bij mannen kan het risico op deze aandoeningen aanzienlijk verhogen. We hebben een uitgebreid overzicht samengesteld over risicofactoren voor overgewicht en obesitas in het artikel verschil tussen mannen en vrouwen.

Naast de BMI is het daarom belangrijk om ook de tailleomtrek te meten om het risico op secundaire aandoeningen beter in te schatten.

Als je overgewicht of obesitas hebt, kunnen er verschillende gezondheidsproblemen ontstaan. Daarom is het belangrijk om op tijd maatregelen te nemen om deze problemen te voorkomen of te verminderen.

De behandeling van overgewicht en obesitas vraagt om een aanpak die naar het hele lichaam en leven kijkt. Gezonde voeding en voldoende lichaamsbeweging vormen altijd de basis.

Het is belangrijk dat je dit niet alleen doet. Praat erover met vrienden of familie en vraag advies aan een arts.